Một đề xuất mới từ Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) nhằm giới hạn thời gian lưu trú của du học sinh tại Mỹ tối đa 4 năm. Thay vì chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, thay đổi này có thể thúc đẩy nhu cầu tham gia Chương trình EB-5 như con đường an toàn nhất để có thẻ xanh.
Trong những năm gần đây, Hoa Kỳ đã là điểm đến hàng đầu của du học sinh quốc tế: mỗi năm có hơn 1 triệu bạn trẻ đến từ các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và Mỹ Latinh tìm kiếm nền giáo dục đẳng cấp thế giới và cơ hội cuộc sống tốt hơn. Tuy nhiên, một đề xuất gần đây từ Bộ An ninh Nội địa (DHS) có thể thay đổi hoàn toàn bức tranh này.
Đề xuất nhằm giới hạn thời gian lưu trú đối với người mang các thị thực F-1 (sinh viên), J-1 (trao đổi) và M (dạy nghề), ấn định tối đa 4 năm thay cho cơ chế “Duration of Status (DS)” hiện nay, vốn cho phép linh hoạt miễn là sinh viên còn đang theo học một chương trình học thuật.
Không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật, đề xuất này tác động trực tiếp đến hàng nghìn gia đình đang hoạch định tương lai cho con em tại Hoa Kỳ. Trớ trêu thay, nó cũng có thể làm tăng nhu cầu đối với Chương trình EB-5, chương trình mang lại thẻ xanh cho những người đầu tư vào các dự án được chính phủ Hoa Kỳ phê duyệt.
1. DHS đang đề xuất điều gì?
Quy định được công bố trên Federal Register đã thu hẹp đáng kể sự linh hoạt mà du học sinh quốc tế đã được hưởng trong nhiều năm qua:
- Giới hạn tối đa 4 năm cho visa F-1 và J-1.
- 240 ngày cho phóng viên nước ngoài (I-visa).
- Bãi bỏ khái niệm “Duration of Status (DS)”, trước đây cho phép lưu trú miễn là sinh viên tiếp tục theo học.
Ngoài ra, đề xuất này còn ảnh hưởng đến OPT (Optional Practical Training) – giai đoạn tối đa 3 năm mà sinh viên được phép làm việc hợp pháp tại Mỹ sau khi tốt nghiệp.
DHS lý giải rằng sự thay đổi này nhằm ngăn ngừa lạm dụng visa và tăng cường an ninh quốc gia. Nhưng trên thực tế, điều này mang lại nhiều bất ổn cho hàng nghìn sinh viên vốn coi F-1 là cầu nối để tiến tới tình trạng định cư ổn định hơn.
2. Tác động trực tiếp: rủi ro cho những người đang trong diện F-1 và OPT
Từ trước đến nay, nhiều du học sinh quốc tế đã sử dụng visa F-1 như cách để mua thêm thời gian trong lúc chờ chuyển sang thẻ xanh, bao gồm cả diện EB-5.
Ví dụ:
- Sinh viên hoàn tất thạc sĩ tài chính có thể đăng ký tiếp một chương trình thạc sĩ khác trong khi chờ I-526E (hồ sơ EB-5) được xét duyệt.
- Một số khác tận dụng OPT để làm việc hợp pháp trong khi đơn I-485 (điều chỉnh tình trạng) đang chờ xử lý.
Với quy định mới, những chiến lược này gần như không còn khả thi. Như luật sư di trú Ying Lu cảnh báo: “Sự thay đổi này làm tăng nguy cơ rơi vào khoảng trống tình trạng và có thể trực tiếp cản trở khả năng xin điều chỉnh tình trạng theo diện EB-5.”
Thực tế, sinh viên sẽ đứng trước hai lựa chọn khó khăn:
- Trở về nước và chờ đợi (có nguy cơ bị gián đoạn sự nghiệp).
- Hoặc đầu tư sớm vào EB-5 để đảm bảo lộ trình di trú ổn định, đồng thời được hưởng ngay quyền lợi như giấy phép lao động (EAD) và Advance Parole để đi lại quốc tế.
3. EB-5: lựa chọn an toàn và nhanh chóng hơn
Mặc dù nghe có vẻ hạn chế, một số chuyên gia nhận định thay đổi này lại có thể trở thành động lực thúc đẩy nhu cầu EB-5. Luật sư Tony Wong giải thích: “Việc chấm dứt DS và OPT, cộng thêm việc giới hạn F-1 ở mức 4 năm, sẽ khiến nhiều sinh viên tìm giải pháp khác sớm hơn để duy trì hợp pháp tại Mỹ. EB-5 là lựa chọn tốt nhất nhờ cơ chế nộp hồ sơ đồng thời (concurrent filing).”
Cơ chế concurrent filing, áp dụng từ năm 2022, cho phép:
- Nộp đồng thời I-526E (hồ sơ EB-5) và I-485 (điều chỉnh tình trạng).
- Nhận giấy phép lao động (EAD) chỉ sau vài tháng.
- Xin Advance Parole để xuất nhập cảnh trong lúc chờ hồ sơ EB-5.
Với những sinh viên lo sợ mất tình trạng, EB-5 là lựa chọn rõ ràng: vừa có thể bảo đảm thẻ xanh cho cả gia đình, vừa tiếp tục học tập hoặc phát triển sự nghiệp tại Mỹ.
4. Trường hợp đặc biệt của Trung Quốc và vai trò của “set-asides”
Thay đổi này sẽ ảnh hưởng mạnh đến sinh viên Trung Quốc, vốn chiếm tỷ lệ cao nhất trong chương trình EB-5 và thường gặp tình trạng ùn tắc visa.
Hiện tại, EB-5 dành riêng các suất trong nhóm “set-aside” cho:
- Khu vực nông thôn.
- Dự án hạ tầng.
- Khu vực thất nghiệp cao (TEA).
Các suất này thường được xử lý nhanh hơn. Tuy nhiên, như luật sư Lu cảnh báo: “Ngay cả sinh viên Trung Quốc diện F-1 cũng có thể gặp ùn tắc trong các nhóm này, khiến việc nộp sớm để giữ chỗ trong hàng càng trở nên cấp thiết.”
5. Sự cạnh tranh từ visa H-1B
Trong nhiều năm, visa H-1B là mục tiêu phổ biến nhất của sinh viên quốc tế sau khi tốt nghiệp. Nhưng hiện nay, con đường này ngày càng cạnh tranh và thiếu chắc chắn:
- Năm 2024, có hơn 750.000 lượt đăng ký cho chỉ 85.000 suất H-1B.
- Hệ thống chọn lọc mới ưu tiên mức lương và kỹ năng, khiến sinh viên mới tốt nghiệp khó có cơ hội.
Trong bối cảnh đó, EB-5 nổi bật như một lựa chọn đáng tin cậy hơn: không phụ thuộc vào nhà tuyển dụng, áp dụng cho cả gia đình và mang lại con đường rõ ràng tới thẻ xanh.
6. Gia tăng kiểm soát với visa F, M và J
Một yếu tố khác khiến nhiều gia đình cân nhắc EB-5 là mức độ kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với các loại visa tạm thời cho sinh viên và trao đổi. Người nộp hiện phải đối mặt với:
- Kiểm tra kỹ lưỡng hơn hồ sơ học tập.
- Xem xét chi tiết hoạt động mạng xã hội trong quá trình xét duyệt.
- Quy trình gia hạn khắt khe và khó đoán định hơn.
Môi trường bất ổn liên tục này càng làm EB-5 trở thành giải pháp ổn định và an toàn.
7. Bước tiếp theo trong quá trình lập quy định
Đề xuất của DHS hiện đang mở để lấy ý kiến công chúng đến hết ngày 27/10. Sau đó:
- DHS sẽ xem xét ý kiến.
- Có thể chỉnh sửa quy định.
- Công bố quy định cuối cùng trên Federal Register.
Luật sư di trú Peter Zhang dự đoán sẽ có nhiều phản đối, nhưng lưu ý: “Ngay cả khi quy định được nới lỏng phần nào, xu hướng siết chặt quản lý visa F-1 và sự bất định ngày càng tăng với du học sinh là điều rõ ràng. Trong bối cảnh này, EB-5 vẫn là lựa chọn khả thi, và tôi kỳ vọng nhu cầu sẽ gia tăng.”
Kết luận: bước ngoặt cho du học sinh quốc tế
Khả năng chấm dứt “Duration of Status” và giới hạn thời gian lưu trú của visa F-1 đánh dấu sự thay đổi lớn trong trải nghiệm du học tại Mỹ. Con đường vốn linh hoạt nay trở nên bất ổn và nhiều rủi ro.
Trong bối cảnh đó, Chương trình EB-5 nổi bật như lựa chọn chắc chắn nhất cho các gia đình muốn:
- Đảm bảo tương lai tại Mỹ.
- Nhận ngay quyền lợi như giấy phép làm việc và du lịch.
- Mang lại sự ổn định và cơ hội cho con cái.
Khi DHS tiến hành đề xuất này, những nhà đầu tư có tầm nhìn xa có thể đi trước xu hướng, tận dụng một chương trình không chỉ mang lại thẻ xanh, mà còn mở ra cơ hội tham gia vào các dự án bất động sản chất lượng cao do những đơn vị phát triển uy tín như BAI Capital thực hiện, với lợi nhuận cạnh tranh và mức độ an toàn đã được chứng minh.
Thông điệp rất rõ ràng: trong thời kỳ bất ổn về di trú, EB-5 không chỉ là một lựa chọn thay thế – mà chính là con đường an toàn nhất để xây dựng tương lai tại Hoa Kỳ.
