Các cuộc biểu tình gần đây tại Paris và London cho thấy nhập cư bất hợp pháp đã trở thành một thách thức toàn cầu. Trong khi châu Âu đối mặt với bạo lực và mất niềm tin, thì Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump lại nổi lên như hình mẫu chính sách cứng rắn mà nhiều nước hiện nay coi là cần thiết.
Trong những tháng gần đây, các thủ đô lớn của thế giới phát triển đã trở thành tâm điểm của căng thẳng xã hội, biểu tình và đụng độ liên quan đến nhập cư bất hợp pháp.
Từ Paris đến London, qua các thành phố của Tây Ban Nha như Madrid hay Barcelona, vấn đề di cư đã trở thành một điểm gãy chính trị và kinh tế. Đây không còn chỉ là cuộc tranh luận tại Hoa Kỳ: xu hướng siết chặt nhập cư bất hợp pháp ngày nay đã trở thành một làn sóng toàn cầu.
1. Châu Âu trong căng thẳng: Biểu tình và bạo lực đô thị
Pháp là một ví dụ điển hình. Ngay cuối tuần này, Paris chứng kiến các cuộc tuần hành lớn chống chính phủ và chống nhập cư bất hợp pháp, với hơn 200 người bị bắt sau khi đụng độ giữa người biểu tình và cảnh sát.
Tây Ban Nha cũng đối mặt với một khía cạnh khác: sự kết hợp giữa nhập cư bất hợp pháp và tình trạng chiếm dụng nhà ở trái phép (“okupas”), vốn tăng mạnh tại Madrid, Barcelona và Valencia. Báo cáo năm 2024 cho thấy có hơn 17.000 căn nhà bị chiếm dụng trái phép trên toàn quốc.
Vương quốc Anh, dù đã tiến hành Brexit để “giành lại quyền kiểm soát biên giới”, vẫn vướng vào những căng thẳng tương tự. Tại London, các cuộc biểu tình chống nhập cư bất hợp pháp thu hút hàng nghìn người, phản ánh sự bất mãn lan rộng trong xã hội.
2. Tây Ban Nha và vấn đề “okupas”
Tây Ban Nha là trường hợp tiêu biểu vì kết hợp hai cuộc khủng hoảng: nhập cư bất hợp pháp và làn sóng chiếm nhà. Mỗi ngày có trung bình 47 vụ chiếm dụng mới được ghi nhận.
Với hệ thống pháp luật chậm chạp và tình trạng bất ổn xã hội, niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đang bị bào mòn.
3. London và các cuộc biểu tình chống nhập cư bất hợp pháp
Bất chấp Brexit, dòng người nhập cư vào Anh vẫn cao. Các cuộc tuần hành gần đây tại London cho thấy xã hội bị chia rẽ: một bên đòi kiểm soát biên giới mạnh mẽ hơn, một bên cực đoan hóa xung đột với cảnh sát.
Hệ quả là hình ảnh quốc gia xấu đi trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu.
4. Hoa Kỳ: Trump như hình mẫu chính sách nhập cư nghiêm ngặt
Giữa bối cảnh hỗn loạn ở châu Âu, Hoa Kỳ nổi lên như một trường hợp nghiên cứu. Trump đặt nhập cư làm trọng tâm trong chương trình nghị sự:
- Xây dựng bức tường biên giới với Mexico.
- Siết chặt trục xuất người nhập cư bất hợp pháp có tiền án.
- Hạn chế cấp visa ở các lĩnh vực nhạy cảm.
- Khuyến khích hệ thống nhập cư “hợp pháp, trật tự và dựa trên năng lực”.
Điều từng chỉ thấy ở Mỹ, nay đang được lặp lại tại châu Âu và các khu vực khác.
5. Tác động kinh tế: Nên đầu tư ở đâu?
Nhập cư bất hợp pháp không chỉ ảnh hưởng đến an ninh mà còn làm suy yếu kinh tế:
- Tăng thất nghiệp do cạnh tranh việc làm giá rẻ.
- Niềm tin nhà đầu tư sụt giảm.
- Xuống cấp đô thị, bùng phát khu vực phi chính thức.
- Dịch vụ công quá tải: y tế, giáo dục, giao thông.
Câu hỏi cho nhà đầu tư quốc tế là:
- Đặt vốn vào những quốc gia “hỗn loạn” vì chính sách lỏng lẻo, như Tây Ban Nha hay Pháp?
- Hay vào những nền kinh tế “sạch” và ổn định, nơi kiểm soát biên giới đảm bảo tăng trưởng bền vững?
6. Bài học cho châu Á và Việt Nam
Dù ví dụ chủ yếu đến từ châu Âu và Hoa Kỳ, các quốc gia đang phát triển như Việt Nam có thể rút ra nhiều bài học. Ổn định xã hội và an ninh biên giới là điều kiện tiên quyết để duy trì niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài.
Một đất nước biết bảo vệ biên giới và duy trì trật tự trong nước sẽ là môi trường hấp dẫn hơn cho kinh doanh, giáo dục và đầu tư.
Các cảnh tượng tại Paris và London cuối tuần qua là tấm gương cho tương lai của những quốc gia không hành động kịp thời chống nhập cư bất hợp pháp.
Thực tế rất rõ ràng:
- Nhập cư bất hợp pháp làm rối loạn thành phố.
- Suy yếu niềm tin của nhà đầu tư.
- Bào mòn an ninh xã hội.
Chính vì vậy, các chính sách của Trump — từng bị chỉ trích mạnh mẽ — nay xuất hiện như một hình mẫu kiểm soát và trật tự mà nhiều quốc gia bắt đầu noi theo.
Trong một thế giới nơi ổn định là điều kiện cho phát triển, đầu tư chỉ có ý nghĩa ở những nền kinh tế sạch, vững chắc và an toàn. Và sự ổn định đó bắt đầu từ biên giới.
